پرسش و پاسخ
 
   
 
   
 
 
     
  CARDIOVASCULAR DRUGS  
     
  نام ژنريک دارو : PROPRANOLOL HCl  
     
  موارد مصرف  
  پروپرانولول در درمان آنژين صدري مزمن، پيشگيري و درمان آريتمي قلبي، كنترل قلبي، كنترل زيادي فشارخون، درمان كارديوميوپاتي هيپرتروفيك و پيشگيري از انفاركتوس مجدد ميوكارد، در درمان كمكي فئوكروموسيتوم و پيشگيري از سردردهاي عروقي مصرف مي‏شود.  
     
  فارماكوكينتيك  
  حدود 90 درصد دارو از مجراي گوارش جذب مي‏شود. پيوند دارو به پروتئين‏هاي پلاسما خيلي زياد است. متابوليسم دارو كبدي بوده نيمه‏عمر آن 5-3 ساعت است. زمان لازم براي رسيدن به اوج اثر 5/1-1 ساعت است. دفع دارو كليوي است.  
     
  موارد منع مصرف  
  اين دارو در شوك قلبي، نارسايي آشكار قلب، بلوك درجه دو يا سه دهليزي - بطني ، برادي‏كاردي سينوسي و كاهش فشار خون سيستوليك به كمتر از 100 ميلي‏متر جيوه (براي پيشگيري از انفاركتوس مجدد ميوكارد) نبايد مصرف شود.  
     
  هشدارها  
  1- مصرف اين دارو در موارد زير بايد با احتياط فراوان صورت گيرد: سابقه آلرژي، آسم نايژه‏اي ، آمفيزم يا برونشيت غير آلرژيك، نارسايي احتقاني قلب، ديابت، پركاري تيروئيد، افسردگي رواني يا سابقه ابتلاء به آن. 2- مقدار مصرف اين دارو در سالمندان بايد بر اساس پاسخ بيمار تعيين شود، زيرا از يك طرف به علت كاهش حساسيت اين بيماران به اثر دارو ممكن است افزايش مقدار مصرف لازم باشد و از طرف ديگر به علت كاهش توانايي متابوليسم و دفع داروها، كاهش مقدار مصرف ممكن است ضرورت يابد. 3- در بيماران مبتلا به عيب كار كبد، مقادير مصرف اين دارو بايد كاهش يابد. 4- در صورت بروز افسردگي ناشي از اين دارو، مصرف آن بايد قطع شود. 5- اگر بعد از يك دوره درمان طولاني با اين دارو قطع مصرف آن ضرورت پيدا كند، بايد مصرف اين دارو بتدريج و حداقل طي سه روز تا دو هفته قطع شود. در طول اين مدت، بيمار بايد از فعاليتهاي شديد بدني پرهيز كند تا خطر بروز انفاركتوس ميوكارد يا آريتمي به حداقل برسد. اگر پس از قطع مصرف دارو، علايم قطع مصرف بروز كرد، بايد مصرف دارو را به‏طور موقت مجدداً شروع نمود ولي به دنبال بهبود بيمار، آن را با احتياط قطع كرد. 6- در طول مصرف اين دارو، پيگيري عملكرد قلب ، تعيين نبض، اندازه‏گيري فشار خون و ثبت نوار قلبي و اندازه‏گيري ضربان قلب ضروري است.  
     
  عوارض جانبي  
  برادي‏كاردي، نارسايي قلب، اختلال در هدايت قلب، اسپاسم برونش، انقباض عروق محيطي، اختلالات گوارشي، خستگي، اشكال در بخواب رفتن، بثورات جلدي، اشكال در تنفس يا خس‏خس كردن، سردي دستها و پاها، اغتشاش شعور بخصوص در سالمندان، توهم، افسردگي رواني، ورم مچ و ساق پا، ضربان آهسته و غيرعادي قلب، يبوست، اضطراب يا نگراني، كاهش توانايي جنسي، اسهال، خواب‏آلودگي خفيف، سردرد، بيحسي يا گزگز كردن انگشتان دست و پا و خستگي يا ضعف غيرعادي با مصرف اين دارو گزارش شده است.  
     
  تداخل هاي دارويي  
  مقدار مصرف انسولين و داروهاي خوراكي پايين‏آورنده قند خون، هنگام مصرف همزمان با اين دارو بايد تنظيم گردد تا از كاهش بيش از حد قند خون جلوگيري شود. در صورت مصرف همزمان داروهاي مسدودكننده گيرنده بتا - آدرنرژيك با داروهاي مسدودكننده كانالهاي كلسيمي يا كلونيدين، اثرات كاهش فشار خون ممكن است تشديد شود. مصرف همزمان داروهاي مهاركننده مونو‏آمين اكسيداز با اين دارو (مانند فورازوليدون و پروكاربازين ) به علت امكان افزايش شديد فشارخون، توصيه نمي‏شود. در صورت مصرف همزمان اين دارو با آمين‏هاي مقلد سمپاتيك كه داراي فعاليت بتا - آدرنرژيك هستند، ممكن است اثرات هر دو دسته دارو كاهش يابند. گزانتين‏ها در صورت مصرف همزمان با اين دارو ممكن است موجب مهار اثرات درماني هر دو دسته دارو شوند. همچنين، كليرانس تئوفيلين افزايش مي‏يابد.  
     
  نكات قابل توصيه  
  1- هيچيك از نوبتهاي مصرف اين دارو نبايد فراموش شود، بخصوص اگر روزي يك‏بار مصرف مي‏شود. 2- اين دارو، زيادي فشار خون را درمان نمي‏كند، بلكه آن را كنترل مي‏نمايد. مصرف اين دارو ممكن است تا پايان عمر ضروري باشد. 3- مصرف دارو، حتي در صورت احساس بهبودي، بايد ادامه يابد. 4- اگر يك نوبت مصرف دارو فراموش شود، به محض بيادآوردن آن‏نوبت بايد مصرف شود، ولي اگر تا زمان مصرف نوبت بعدي 4 ساعت باقيمانده باشد، از مصرف آن نوبت بايد خودداري شده و مقدار مصرف بعدي نيز دوبرابر نگردد. 5- در بيماران مبتلا به ديابت، با مصرف اين دارو علايم كمي قند خون ممكن است پوشانده شود يا غلظت قند خون افزايش يابد يا كاهش قند خون طولاني شود. 6- از مصرف ساير داروها، به‏ويژه داروهاي مقلد سمپاتيك كه نياز به نسخه پزشك ندارند، بايد خودداري گردد. 7- قبل از قطع مصرف دارو، بايد با پزشك مشورت شود. 8- به علت احتمال بروز سرگيجه، خواب‏آلودگي و منگي، هنگام رانندگي يا كار با وسايلي كه نياز به هوشياري دارند، بايد احتياط نمود.  
     
  مقدار مصرف  
  خوراكي (قرص معمولي) بزرگسالان: در درمان آنژين صدري، mg/day320-80 در 4-2 مقدار منقسم، به عنوان ضدآريتمي 30-10 ميلي‏گرم 4-3 بار در روز (كه بر حسب نياز و تحمل بيمار تنظيم مي‏شود)، به عنوان كاهنده فشار خون، 40 ميلي‏گرم دو بار در روز (كه معمولاً بر حسب نياز و تحمل بيمار به تدريج افزايش مي‏يابد) تا حداكثر mg/day 640 مصرف مي‏شود. به عنوان درمان كمكي كارديوميوپاتي هيپرتروفيك 40-20 ميلي‏گرم 4-3 بار در روز مصرف مي‏شود كه بر حسب نياز و تحمل بيمار تنظيم مي‏گردد. در انفاركتوس ميوكارد mg/day240-180 در مقادير منقسم مصرف مي‏شود. به عنوان درمان كمكي در فئوكروموسيتوم 20 ميلي‏گرم سه بار در روز تا 40 ميلي‏گرم 4-3 بار در روز به مدت سه روز قبل از عمل جراحي تجويز مي‏شود. در درمان سردردهاي عروقي ابتدا 20 ميلي‏گرم چهار بار در روز مصرف مي‏شود كه سپس مقدار دارو بر حسب نياز و تحمل بيمار به تدريج تا حداكثر mg/day240 در صورت نياز افزايش مي‏يابد. كودكان: به عنوان ضدآريتمي و كاهنده فشار خون، mg/kg/day1- 5/0 در 4-2 مقدار منقسم مصرف مي‏شود. مقدار دارو بر حسب نياز جهت درمان زياي فشار خون و پيشگيري از تاكي‏كاردي فوق بطني تنظيم مي‏شود. خوراكي(قرص پيوسته رهش) بزرگسالان: در درمان زياد فشار خون، mg/day80 در يك نوبت كه به تدريج تا mg/day 160در يك نوبت افزايش مي‏يابد. در درمان آنژين صدري، mg/day80 در يك نوبت كه در فواصل 7-3 روز بر حسب نياز تا حداكثر mg/day320 افزايش مي‏يابد. در درمان سردردهاي عروقي، mg/day 80 در يك نوبت مصرف مي‏شود كه مي‏تواند تا حداكثر mg/day240 بر حسب نياز بتدريج افزايش يابد. تزريقي بزرگسالان: به عنوان ضدآريتمي 3-1 ميلي‏گرم با سرعت حداكثر mg/min1 از راه وريدي تزريق مي‏شود. در صورت نياز، پس از دو دقيقه و سپس از چهار ساعت مجدداً همين مقدار تزريق مي‏گردد. كودكان: از راه تزريق وريدي آهسته mg/kg1/0-01/0 (تا حداكثر يك ميلي‏گرم در هر روز) مصرف مي‏شود كه هر 8-6 ساعت در صورت نياز تكراري مي‏گردد.